Biesiady Pogórzańskie

„Biesiada Pogórzańska – odkrywanie tajemnic”– cykl imprez kulturalno-turystycznych na terenie Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju.

Opis zadania:

Projekt pod nazwą „Biesiada Pogórzańska – odkrywanie tajemnic” jest działaniem służącym integracji i logistycznemu rozplanowaniu wydarzeń kulturalnych i turystycznych odbywających się na terenie Pogórzańskiej Grupy Działania. Na terenie każdej gminy, wchodzącej w skład Pogórzańskiej Grupy Działania, organizowane są cykliczne imprezy kulturalno-turystyczne o zasięgu regionalnym, ogólnokrajowym oraz międzynarodowym. Cieszą się one dużą popularnością wśród mieszkańców oraz turystów. Jednak ich oddziaływanie na rozwój lokalnej gospodarki oraz aktywizację społeczności mogłoby być dużo większe, szczególnie że dotychczas wydarzenia te organizowane były bez jakiejkolwiek współpracy pomiędzy gminami i partnerami lokalnymi, bez żadnej wspólnej marki. Członkowie LGD – Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju – zidentyfikowali podstawowe bariery, które uniemożliwiają poszczególnym wydarzeniom uzyskania odpowiedniego statusu promocyjnego. Do tych barier należą przede wszystkim:
– brak wspólnej, identyfikowalnej marki dla wydarzeń kulturalno-turystycznych na obszarze objętym działaniem Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju;
– brak zintegrowanego kalendarza wydarzeń kulturalno-turystycznych organizowanych na obszarze LGD;
– brak wspólnej promocji i planu marketingowego dla organizowanych imprez.
Działania związane z realizacją Biesiady Pogórzańskiej będą polegały na organizacji cyklicznych imprez kulturalno-turystycznych na terenie wszystkich gmin LGD. Wydarzenia te inspirowane będą już realizowanymi na terenie gmin imprezami kulturalno-turystycznymi, organizowanymi przez różnorodne instytucje, których przedstawiciele wchodzą w skład Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju. Ranga wydarzeń oraz ich oddziaływanie na promocję regionu przyczyni się w znaczny sposób do rozwoju takich gałęzi lokalnej gospodarki, jak: agroturystyka, rzemiosło, usługi około turystyczne, handel, etc.

Do podstawowych działań realizowanych w ramach tego zadania należą:
– ustalenie szczegółowego kalendarza imprez organizowanych w poszczególnych gminach LGD;
– opracowanie atrakcyjnych scenariuszy wydarzeń;
– organizacja imprez zgodnie z wypracowanym kalendarzem;
– zapewnienie efektywnej promocji imprez pod wspólną marką „Biesiada Pogórzańska – odkrywanie tajemnic”;
– zaangażowanie partnerów zewnętrznych do realizacji wydarzeń kulturalno-turystycznych.

Koncepcja „Biesiady Pogórzańskiej – odkrywania tajemnic” przewiduje realizację 10 cyklicznych imprez kulturalno-turystycznych organizowanych w ciągu całego roku kalendarzowego. Cykl będą tworzyły następujące wydarzenia:

1. „Święty Walenty – tradycje lubeckie” – (Gmina Ryglice) – ryglicka biesiada ze świętym Walentym i kuligiem pogórzańskim. Jako główne atrakcje imprezy zaplanowano:
– Pokazy pracy rzemieślników pogórzańskich (kiermasz rzemieślniczy, kiermasz potraw gotowanych w zimie i placków według starych receptur),
– Biesiadę w kuźni u kowala pod nazwą „Tu Król Kazimierz tańczył z żoną kowala do samego rana” – pokazy tańców dawnych z Pogórza rodem m.in. z pogórzańskiej polki pśtykanej);
– Występy zespołów pogórzańskich oraz konkurs „O Pogórzańską podkowę do polki pśtykanej”.
– Odkryciem tajemnicy (produktem lokalnym) będzie: kulig ze świętym Walentym na przednich saniach, zupa z lubczykiem z Lubczy, kiełbasa wędzona na śliwowym drzewie, żona w kuźni kowala i polka pśtykano.

2. „Pogórzańska Biesiada Młodzieży” – (Gmina Tuchów) – na biesiadzie spotka się młodzież gimnazjów i szkół ponadgimnazjalnych z gmin objętych ZSROW. Impreza dotyczyć będzie edukacji regionalnej młodzieży. Podczas pogórzańskiego spotkania młodzieży odbędą się:
– Przegląd obrzędów i obyczajów Pogórza pod nazwą „Z opowieści dziadka Staszkowego” – jako przygotowane przez młodzież formy parateatralne,
– Konkurs śpiewaczy pod nazwą „Ze śpiewnika ludowego Józka Pogórzańskiego”,
– Kiermasz „Strawy babki Jagodziny”.
– Happening artystyczny pod nazwą „Rysikiem po tablicy albo kursorem po Internecie”.
– Odbędą się również wystawy prac plastycznych i fotograficznych młodzieży – konkurs „O Pogórzańską okiennice na świat”.
– Odkryciem tajemnicy będzie: „Z opowieści dziadka Staszkowego”, „Ze śpiewnika ludowego Józka Pogórzańskiego”, „Strawy babki Jagodziny”.

3. „Pogórzański Festyn Rodzinny” – (Gmina Gromnik) – biesiada w Gromniku to spotkanie rodzin pogórzańskich. Spotkanie pokoleń: „dziadków i ich dzieci, czyli ojców i dzieci ojców wnuków i prawnuków”. Festiwal kultury rodzin pogórzańskich, które „śpiewają, grają, piszą, malują, wytwarzają przedmioty zapomniane, a w domu przydatne codziennie”. Będą występy, koncerty, wystawy, kiermasze, gawędy. Będzie biesiada rodzin zainscenizowana na wzór zagrody gospodarskiej, w której toczyło się będzie przez dwa dni życie sobotnie i niedzielne na Pogórzu. Rodziny Pogórzańskie zapraszać będą gości i turystów do swoich gospodarstw na agroturystykę. Przewidziany jest również konkurs „O Pogórzańską kołyskę”. Odkryciem tajemnicy będą: rodzinne śpiewy i muzyka Pogórzańska, gawędy, zagroda gospodarska, gospodarstwa agroturystyczne.

4. „Pogórzańska Biesiada bez Granic – europejskie spotkania LGD” – (Gmina Tuchów) – w biesiadzie udział wezmą członkowie Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju oraz partnerzy z krajów Europy, zarówno wywodzący się z Lokalnych Grup Działania z krajów Unii Europejskiej, jak i z europejskich miast partnerskich gmin pogórzańskich. W ramach tej biesiady przewidziano:
– Konferencję dotyczącą wymiany doświadczeń w kreowaniu rozwoju lokalnego pomiędzy małymi gminami i wspólnotami lokalnymi w europie;
– Jarmark pogórzańsko-europejski, na którym prezentować się będą pogórzańskie i europejskie organizacje pozarządowe, partnerzy prywatni oraz gminy;
– Prezentacja kultur i folkloru pogórzańskiego i regionów europejskich reprezentowanych przez partnerów z zaproszonych gmin;
– Kiermasz produktów lokalnych – pogórzańskich i europejskich;
– Wystawa pod nazwą „Sposób na prezentację i promocję gminy” – doświadczenia partnerów z różnych części Europy;
– Odbędzie się również „Pogórzańsko-Europejskie Wesele” zainscenizowane w plenerze.
– Konkurs „O pogórzańską loskę kiełbasy i dynarek miodu”;
– Odkryciem tajemnicy będzie: pogórzańska kiełbasa, miód i pogórzańskie mleczko, oraz latarnia ze starego węgierskiego szlaku handlowego.

5. „Pogórzański Piknik Twórczości Artystycznej” – (Gmina Gromnik) – biesiada twórców kultury i artystów Pogórza. Na imprezie spotkają się twórcy kultury, którzy w plenerze będą malować i rzeźbić. Odtwarzać w sposób twórczy urok Pogórza i okolic. Plenerowi towarzyszyć będzie kiermasz sztuki pogórzańskiej, wystawy rzeźb i malarstwa. Imprezie towarzyszyć będzie prezentacja ziół polnych, a przede wszystkim zdrowych wód źródlanych mineralnych, występujących licznie na terenie Pogórza. Zaplanowane zostały również występy i koncerty chórów i orkiestr pogórzańskich. Przeprowadzony zostanie konkurs „O Pogórzańską konewkę wody”. Odkrywaniem tajemnicy będzie: woda mineralna z Suchej Góry, zioła polne, twórczość ludowa Pogórza – rzeźby i malarstwo.

6. „Pogórzańskie Potyczki Strategiczne” – (Gmina Rzepiennik Strzyżewski) – na imprezę ze wszystkich stron Pogórza i Małopolski przyjadą turyści i goście, aby pieszo, rowerami
i konno, szlakami rowerowymi, pieszymi i trasami konnymi wędrować przez teren Pogórza. Rajd strategiczny rozpocznie się w kilku miejscach na terenie gmin tworzących Lokalną Grupę Działania, a zakończy w Rzepiennik Strzyżewskim. Na przygotowanym placu pogórzańskich gier strategicznych odbędą się:
– Pogórzańska partia szachowa – figury w partiach to mieszkańcy Pogórza przebrani w stroje upodabniające ich do figur szachowych, przy czym pionki to miejscowy lud, a goście będą odgrywać starsze figury. Szachownicę będzie tworzył ogromny, odpowiednio przygotowany plac. Każdy ruch na szachach poprzedzony muzyką i gawędą, opowiastką lub historycznym wspomnieniem. Partie rozgrywane będą pomiędzy gminami, a gośćmi i turystami;
– Poszukiwanie mapy Pogórza, ze wszystkimi jej skarbami, ukrytej w jajku rzepiennickim. To zabawa, która będzie wymagała chodzenia po wzgórzach i szukaniu jajka z mapą skarbów pogórzańskich;
– Imprezie towarzyszyć będą kiermasze oraz wystawy, a przede wszystkim kiermasz kukieł i lalek ręcznie wytwarzanych;
– Konkurs „O Pogórzańskiego droba”;
– Odkryciem tajemnicy będzie: rzepiennicka uroda wzgórz i sekret w ludziach (pionkach) zawarty oraz w jaju odnaleziony.

7. „Pogórzański Jarmark Ludowy” – (Gmina Szerzyny) – wydarzenie turystyczno-kulturalne propagujące lokalne, pogórzańskie obrzędy i tradycje. Jarmark będą tworzyły następujące atrakcje turystyczne:
– Turniej sołtysów, żon sołtysów i ich sąsiadów ze wsi pogórzańskich – w tym sprawdzanie sołtysów na: chłopskość, na robotę w polu, na świętowanie, na rządzenie i na komputer; a ich żon na: kobiecość, na gotowanie, na pranie, na rządzenie
i na kuchennego robota;
– Cykl konkursów i zabaw pogórzańskich według starych podań i tradycji.
– Jarmark wyrobów „drzewianych, wszystkich jakie w gospodarstwie występują
i potrzebne są”. Poza tym na jarmarku będzie można zakupić również hafty koronkowe, klockowe i szydełkowane, wyroby słomkowe, z trzciny, rzeźby w kamieniu i drewnie.
– Imprezie towarzyszyć będą występy zespołów pogórzańskich.
– Konkurs „O Pogórzańską miskę i łyżkę na koronkowym obrusie”.
– Odkryciem tajemnicy będzie: „drzewiane wyroby starocią jeszcze pachnące”, hafty wyżej wymienione., wyroby słomkowe, rola sołtysa we wsi – jako przewodnika kulturalnego.

8. „Święto Ziarna i Słomy” – (Gmina Rzepiennik Strzyżewski) – pogórzańskie święto ziarna i słomy, święto plonów pogórzańskich. W ramach niniejszej imprezy zaplanowano następujące wydarzenia:
– Wystawa plastyki obrzędowej, pokazy wicia wieńców znanych w całej Małopolsce;
– Wystawy bukietów z zasuszonych roślin, zbóż i ziół, zdobywających wielką popularność u odbiorców komercyjnych;
– Wystawy oraz pokazy wytwórczości (warsztaty) ze słomy – pokrycia dachowe, materace słomiane, wyroby słomkowe;
– Prezentacja obyczajów ludowych okresu żniw na Pogórzu;
– Pokazy prac wiejskich – koszenia zbóż, młocenia, mielenia ziarna na mąkę, pieczenie chleba z łopaty na liściu kapuścianym;
– Prezentacja starych, pogórzańskich zabytków kultury materialnej;
– Prezentacja obrzędów i folkloru pogórzańskiego, strojów i kapeluszy słomianych;
– Kiermasze potraw regionalnych, występy zespołów ludowych;
– Prezentacja starych, ginących zawodów – konkurs ”O Pogórzański kapelus ze słomy”;
– Odkryciem tajemnicy będzie: ziarno – praca, produkty spożywcze i dekoracyjne, słoma w codziennym użytku, stare pogórzańskie zawody, „strzecha na domu jak drzewiej i domu nowym”, ceramika i cegła – budulec jedynie sprawdzony przez wieki.

9. „Pogórzańskie Święto Produktów Regionalnych” – (Gmina Szerzyny) – jarmark i okazja do zapoznania się z licznymi produktami regionalnymi Pogórza. Od wyrobów z drewna, metalu i kamienia, przez produkty ze słomy i ziół, aż do kulinarnych specjałów lokalnych. Turyści będą mogli zapoznać się i zakupić znane w regionie wyroby twórców z terenu Pogórza, podpatrzeć warsztat roboczy artystów, degustować miejscowe wyroby kulinarne, ze znanymi już w Polsce kiełbasą tuchowską oraz miodem na czele. Imprezie będzie towarzyszyć festiwal kwiatów – „Pogórzańskie święto malwy i kwiatów z wiejskich ogrodów”. Organizowane będą liczne konkursy: konkurs na najpiękniejszy ogród przy wiejskiej zagrodzie, konkurs na najprawdziwszy grzyb jadalny, „O Pogórzańską furmankę sołtysa”, prezentacje, wystawy oraz kiermasze kwiatów z wiejskich ogrodów. Zainscenizowany zostanie ogród wiejski pod oknem starego domu, gdzie będzie odbywała się cała impreza. Ponadto zaplanowano występy zespołów i artystów (muzyków i śpiewaków), „drużbów indywidualnych” (solo) na instrumentach „jaki kto wymyślił i jaki komu lepiej zagra”. Podczas imprezy przejdzie korowód drogą wiejską, odwiedziny chałup wiejskich, przejazdy konnymi zaprzęgami, tzw. furmankami z kapelami na wozach. Odkryciem tajemnicy będzie: produkty regionalne Pogórza, piękno malwy i innych tradycyjnych kwiatów wiejskiego ogrodu, indywidualizm artystyczny, przyśpiewki pogórzańskie oraz jadło.

10. „Pogórzański Festiwal Kultury” – (Gmina Ryglice) – Wydarzeniem kulminacyjnym dla całego cyklu biesiad będzie Pogórzański Festiwal Kultury – impreza promująca dorobek kulturalny i ludowy wszystkich mieszkańców polskiego Pogórza (od Pogórza Wielickiego aż po Pogórze Przemyskie). Podobne wydarzenia kulturalne z wielkim powodzeniem są realizowane w innych regionach polski. Imprezy takie jak Festyn Kultury Góralskiej, Dni Kultury Kaszubskiej, Dni Kultury Śląskiej, czy Dni Kultury Kurpiowskiej posiadają już własną markę, przyciągającą na te tereny nie tylko twórców ludowych, artystów i muzyków, ale także ogromne rzesze turystów i przedsiębiorców. Pogórzański Festiwal Kultury, jako najważniejsza impreza cyklu zwanego „Biesiada Pogórzańska – odkrywanie tajemnic”, mógłby stać się ogromnym impulsem kulturalnym i gospodarczym dla gmin wchodzących w skład Pogórzańskiej LGD. Dodatkowymi atutami przemawiającymi za słusznością tej idei jest fakt, iż do tej pory nie ma na Pogórzu wydarzenia na taka skalę, prezentującego ogromny dorobek kultury pogórzańskiej (teren sięgający od podnóży Beskidu Żywieckiego do Pogórza Przemyskiego). Podczas Festiwalu odbędą się prezentacje, konkursu i przeglądy folkloru ziem pogórzańskich (konkurs gawęd o przysiółkach we wsiach pogórzańskich, konkurs na najsmaczniejszą potrawę regionu pogórzańskiego, prezentacja pogórzańskich „rzemiosł różnych i zapomnianych, a dziś przydatnych, prezentacja gospodarstw agroturystycznych, karczm i noclegowni. Odkryciem tajemnicy będzie: „Pogórze to nie Kraków i nie Zakopane, ale…?”. Pierwszy Pogórzański Festiwal Kultury odbędzie się w gminie Ryglice, a następne w kolejnych gminach Pogórzańskiej Grupy Działania.

Realizacja całego zadania przyczyni się również do utworzenia stałego kalendarza pogórzańskich imprez turystyczno-kulturalnych. Cały cykl 10 imprez będzie od tej pory systematycznie (corocznie) realizowany, kreując własną markę i rangę turystyczną. Szacuje się, że łącznie we wszystkich imprezach cyklu weźmie udział kilkadziesiąt tysięcy turystów i gości z Polski i zagranicy. Biesiady przyczynią się do wzrostu gospodarczego na terenie LGD, stając się „motorem napędowym” dla takich branż jak: turystyka, agroturystyka, rzemiosło ludowe i użytkowe, usługi i handel. Imprezy przyczynią się również do aktywizacji społeczności lokalnej i zainteresowania ich alternatywnymi źródłami dochodu (rzemiosło, agroturystyka, kuchnia regionalna, etc.), a wydarzenia turystyczno-kulturalne zapewnią im rynek zbytu dla wytwarzanych produktów i usług. Poza tym cykl będzie służył ścisłej integracji Pogórzańskiego Stowarzyszenia Rozwoju i partnerów publiczno-prywatnych, tworzących go. Integracja ta i współpraca zostaną także nawiązane z innymi Lokalnymi Grupami Działania, zarówno w Polsce, jak i zagranicą.